XPost: pl.soc.polityka, pl.misc.budowanie, pl.soc.prawo

|W niektórych francuskich wioskach nie ma już wody pitnej. To przez "wieczne chemikalia"
Opracowanie: Grzegorz Kubera
(Onet)
18 lipca 2025, 17:50.
2 min czytania
Udostępnij artykuł

Od 10 lipca br. w szesnastu niewielkich miejscowościach na pograniczu Ardennes i Meuse obowiązuje zakaz picia wody z kranu. Dotyczy on ok. 3,5 tys. mieszkańców. Badania wykazały tam rekordowe stężenia toksycznych substancji PFAS — ponad 27-
krotnie powyżej unijnego limitu. Władze regionalne potwierdziły, że skażenie pochodzi prawdopodobnie z osadów ściekowych dawnej papierni w Stenay.
Właściciel domu nalewa wodę z dystrybutora na swojej farmie w Resaca w stanie Georgia, skażonej substancjami PFAS, 12 czerwca 2025 r. Teraz podobny problem spotkał Francję
Właściciel domu nalewa wodę z dystrybutora na swojej farmie w Resaca w stanie Georgia, skażonej substancjami PFAS, 12 czerwca 2025 r. Teraz podobny problem spotkał Francję | Foto: ISSAM AHMED/AFP / East News

To pierwszy w Europie przypadek masowego skażenia wody pitnej PFAS-ami, który doprowadził do zakazu użycia kranówki dla tysięcy mieszkańców
Wieloletnie zaniedbania w monitoringu i zarządzaniu odpadami przemysłowymi mogą wywołać kryzys zdrowotny i społeczny
Przed lokalnymi władzami przy oczyszczaniu systemów wodociągowych są teraz potężne wyzwania technologiczne i finansowe
Przedstawiamy też szerszy kontekst zagrożenia PFAS-ami w Europie
Więcej informacji o biznesie znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl

Stan wyjątkowy ogłoszono dwustopniowo. Najpierw 5 lipca w czterech gminach w dolinie Loison, a następnie 10 lipca w kolejnych dwunastu w Ardenach, co razem objęło szesnaście francuskich wiosek.

Urzędnicy obu departamentów wraz z Agencją Regionalną Zdrowia (ARS Grand Est) zabronili używania kranówki do picia i przygotowywania posiłków dla niemowląt, zalecając wyłącznie wodę butelkowaną, dostarczaną wozami strażackimi oraz siecią
lokalnych sklepów. Według reporterów "Le Monde" w supermarketach Blagny sprzedaż wody wzrosła o 120 proc., a mieszkańcy gromadzą zapasy na kilka dni.
Rekordowe przekroczenia i przypuszczalne źródło skażenia

Najwyższe zanotowane stężenie, wynoszące 2729 ng/l w miejscowości Villy, to krajowy rekord, ponad dwadzieścia siedem razy powyżej dopuszczalnej wartości. Wstępne śledztwo ARS oraz inspekcji środowiska wskazuje na wieloletnie rozlewanie
papierniczych osadów zawierających PFAS na okolicznych polach. Chodzi o odpady z zamkniętej w 2024 r. papierni Ahlstrom w Stenay.

Część mieszkańców i samorządowców zapowiada pozew zbiorowy, domagając się zasady "zanieczyszczający płaci". Samorządy szacują zaś, że samo zaopatrzenie w wodę butelkowaną pochłonie od kilkunastu do ponad dwudziestu tysięcy euro rocznie
na gminę — kwoty nieosiągalne dla małych budżetów wiejskich.
Czytaj także w BUSINESS INSIDER
Biznes
Tak trują "wieczne chemikalia". Producenci latami ukrywali prawdę
ANA
Tak trują "wieczne chemikalia". Producenci latami ukrywali prawdę
Gospodarka
Unia Europejska szykuje nowy zakaz. Te substancje niszczą wątrobę i nerki JAF
Unia Europejska szykuje nowy zakaz. Te substancje niszczą wątrobę i nerki

Gospodarstwa rolne obawiają się utraty zaufania konsumentów i spadku cen produktów, a w szkołach oraz domach opieki trwa wymiana urządzeń kuchennych na modele z filtrami węglowymi.
REKLAMA

Podczas zebrań informacyjnych z ARS mieszkańcy pytali, kto i kiedy wydał zgodę na rozlewanie osadów z papierni, skoro PFAS nie były wtedy kontrolowane.
PFAS, czyli "wieczne chemikalia" i ryzyka zdrowotne

PFAS (per- i polifluoroalkilowane związki) charakteryzują się wyjątkową trwałością chemiczną, bioakumulacją i powiązaniami z zaburzeniami hormonalnymi, wysokim cholesterolem, nowotworami nerek i jąder oraz obniżoną płodnością.

W wodzie pitnej nowe unijne przepisy ograniczają sumę 20 najważniejszych PFAS do 0,1 µg/l, a całkowitą frakcję do 0,5 µg/l. Państwa członkowskie muszą osiągnąć te wartości najpóźniej 12 stycznia 2026 r.

Francja już wcześniej doświadczyła masowej blokady kranówki w rejonie Saint-Louis (ok. 60 tys. osób) po wykryciu pian przeciwpożarowych używanych na lotnisku Bâle-Mulhouse, co unaoczniło, że problem nie ogranicza się do terenów wiejskich.

Ogólnokrajowe śledztwo dziennikarskie Disclose wykazało trzy główne ogniska podwyższonych stężeń PFAS w północno-wschodniej Francji. Rośnie też lista miejsc przekraczających limit.

Europejska Agencja Środowiska podkreśla, że skuteczne oczyszczenie wody będzie wymagało kosztownych technologii, a w wielu gminach taniej będzie szukać nowych ujęć.
REKLAMA
Perspektywy remediacji i odpowiedzialność

Władze regionalne zapowiadają włączenie dodatkowych filtrów w stacjach uzdatniania oraz budowę obejścia wodociągowego, ale pełne przywrócenie norm może potrwać kilka lat.

Ministerstwo Środowiska analizuje możliwość objęcia kosztów sanacji funduszem krajowym, po czym przerzucenia ich na podmiot odpowiedzialny, jeśli zostanie prawnie wskazany.

Eksperci zwracają uwagę, że nowych konfliktów nie da się uniknąć bez obowiązkowego monitoringu PFAS we wszystkich ujęciach — a ten we Francji ruszy dopiero w 2026 r., gdy przepisy unijne staną się w pełni egzekwowalne.

Skażenie wody w Ardenach i Meuse to pierwszy w Europie przypadek, gdy stężenia PFAS przekroczyły krajowy rekord i równocześnie objęły cały system wodociągów wiejskich. Pokazuje to, że brak wcześniejszego monitoringu i niewłaściwe zarzą
dzanie odpadami przemysłowymi może prowadzić do wieloletnich restrykcji dla mieszkańców oraz ogromnych kosztów społecznych.

--- SoupGate-Win32 v1.05
* Origin: fsxNet Usenet Gateway (21:1/5)